Föstudagur, 12. febrúar 2010
Ég hitti afa minn fyrir ekkert löngu síðan og við fórum að tala um lífið og tilveruna. Ég reyndi að fá hann til að tala um sjálfan sig, spurði hann útí hans líf og það vakti áhuga minn hversu fókuseraður hann var á að segja mér frá vinnunni sinni, og nánast engu öðru. Þegar ég var búin að tala við hann í klukkutíma gat ég rakið allan starfsferil hans fram til dagsins í dag, en ég vissi afar lítið þess fyrir utan. Ég áttaði mig á því að afi hafði mjög vel skilgreint hlutverk alla sína æfi. Hans hlutverk var að vinna og sjá fjölskyldunni fyrir mat, húsaskjóli og peningum. That was it. That was IT.
Nú hefur þetta verið að gerjast í hausnum á mér í smá tíma og mér verður alltaf meira og meira hugsað til karlkyns vina minna sem trúa að þeir séu óþarfir í sambandinu sem þeir eru í. Ég þekki líka karlmenn sem eru ekki í sambandi og telja sig óþarfa nema þá mögulega til undaneldis ef þeir hitta konu sem vill eignast afvæmi með þeim, en reikna með að vera mest megnis til óþurftar frá því getnaður á sér stað.
Ég er ekki að djóka, svona upplifa sumir karlmenn sig.
Það, að upplifa sig óþarfan, er ömurleg tilfinning. Afi hefur sennilega sjaldan upplifað þessa tilfinningu - allavega ekki í þessu samhengi, því hans var sannarlega þörf og hann vissi það. Á þessum tíma voru hjónabönd auðvitað allt öðruvísi en hjónabönd eru í dag. Það voru ekki gerðar kröfur á að karlmenn sýndu mikil tilþrif á tilfinningasviðinu og oft voru hjónabönd praktískt fyrirbæri sem þjónuðu þeim tilgangi að halda fjölskyldunni saman. Innan þeirra hafði karlmaðurinn mjög skýrt og afmarkað hlutverk.
Með tímanum hefur þetta gjörbreyst. Í dag eru hjónabönd fólks fyrst og fremst tilfinningaleg sambönd einstaklinga sem vilja styðja hvorn annan í gegnum lífið. En það er eins og í þessu fyrirkomulagi drukkni stór hluti af karlmönnum. Þeim dettur ekkert í hug sem getur gert þá gildandi í sambandinu, því þeir eru í engum tengslum við tilfinningar sínar, vita ekkert hvað þeir vilja eða þrá og segjast ekki skilja þarfir kvenna. Margir gifta sig og segja eftirá: "ég tók aldrei ákvörðun um að gifta mig, þetta gerðist bara". Sem er auðvitað fullkomlega ábyrgðarlaust en ótrúlega algeng afstaða.
Þegar kemur að því að staðsetja sig í nútíma þjóðfélagi og finna einhvern tilgang virðast margir karlmenn af minni kynslóð vera í massa tilvistarkreppu.
Karlmenn verða aldrei tilgangslausir, það er ranghugmynd. Ég hef kynnst svo mörgum frábærum einstaklingum sem hafa typpi að ég þarf ekkert að efast. Það sem mér finnst hinsvegar áhugavert er að sumir þeirra skuli upplifa sig svona gelda, í raun bara vegna þess að þeir hafa ekki lengur þetta eina hlutverk, að vera fyrirvinnan. Það er eins og þeir átti sig ekki á því að þeir hafa fengið svo miklu skemmtilegra og meira gefandi hlutverk en það.
Hvernig getur karlmaður gert sig gildandi þegar hann tekur saman við sjálfstæða konu sem þarf ekki á honum að halda fjárhagslega?