Föstudagur, 04. ágúst 2006
Um daginn (einhverjar vikur sķšan) sį ég vištal viš lękni einhverstašar śtķ rassgati sem fussaši og sveiaši yfir žvķ hvaš bśiš vęri aš sjśkdómsvęša alla hluti. Alkóhólismi vęri ekki sjśkdómur heldur aumingjaskapur og mikill meirihluti žeirra sem vęru aš bryšja žunglyndislyf hefšu ekkert viš žau aš gera. Ég er hjartanlega sammįla žessum lękni.
Alkóhólismi eins og hann hefur birst mér er ķ grunninn flótti, ekki gešsjśkdómur. Hann getur hinsvegar getiš af sér gešsjśkdóma af żmsu tagi og gerir žaš išulega žegar heilinn hefur legiš marinerašur ķ įfengisbaši įrum saman.
Ķ žessu frįbęra bananalżšveldi sem Ķsland er fer pöpullinn til gešlękna ef honum lķšur illa vegna žess aš sįlfręšingar eru dżrir og žś fęrš žį ekki nišurgreidda hjį Tryggingarstofnun. Sįluhjįlp kostar of mikiš og žś fęrš hana ekki hjį Guši en sértu gešveikur fęršu hjįlp. Mikill meirihluti žeirra sem leita į nįšir gešlękna eru hinsvegar bara ekkert gešveikir.
Ég er meš fordóma gegn gešlęknum (žetta er fordómur nr 254 ķ bókinni Anna og fordómar hennar). Ég hef fordóma gegn žeim vegna žess aš meš lyfjum viršast margir ętla aš laga mein sem ekki veršur lęknaš meš lyfjum. Žś getur hinsvegar slegiš öllu į frest meš žeim - tķmabundiš.
Nś er žaš vissulega oft žannig aš fólk er svo langt leitt ķ vanlķšan sinni aš žaš žarf hreinlega aš fara į gešdeyfšarlyf til žess aš geta vaknaš į morgnanna, en hvaš er žaš sem orsakar žunglyndi hjį fólki? Eins ofureinföld og ég er.. hef ég einfaldaš mįliš alveg ķskyggilega. Žaš eru tvö atriši sem valda žunglyndi.
Kemķskt ójafnvęgi uppķ heila og utanaškomandi ašstęšur.
Hvaš kemķskt ójafnvęgi varšar eru lyf mögulega lausn. Fyrir hina gera žau ekkert annaš en aš hjįlpa viškomandi į fętur ķ x langan tķma. Ef žś finnur ekki orsök žunglyndisins og vinnur ķ aš lagfęra hana breytist ekkert.
Utanaškomandi ašstęšur geta nefnilega veriš margvķslegar og žaš er hreinlega ekki hęgt aš lękna žęr meš lyfjum. Ég gęti t.d. trśaš aš fjįrmįlavesen sé ein algeng įstęša žunglyndis, langvarandi veikindi sem herja į fólk orsaka oft žunglyndi en svo getur lķka svolķtiš sem heitir tilfinningalķf og žį ašallega skortur į žvķ valdiš žugnlyndi.
Til aš flżja žessi vandamįl, gleyma žeim ķ stundarkorn - eša įrum saman - žykir sumu fólki gott aš fį sér įfengi og mikiš af žvķ.
Alkóhólistar eiga žaš undantekningarlaust sameiginlegt aš žjįst af stjórnleysi og žeir žjįšust af žessu įšur en žeir uršu alkóhólistar. Žetta stjórnleysi mį oftast finna į fleiri svišum en drykkju hjį viškomandi. Nś vita allir aš fólk hefur mismunandi mikla stjórn į sér. Sumir fara aš öskra viš minnsta tilefni, ašrir taka žetta skrefinu lengra og brjóta hluti til aš leggja įherslu į mįl sitt, enn ašrir leggja hendur į ašra to make a point. Ég er ekki aš segja aš alkóhólistar gangi um öskrandi, brjótandi hluti eša lemjandi fólk... en žeir hafa svo sannarlega ekki stjórn į sjįlfum sér og žegar žeir missa stjórn į sér er žaš alltaf einhverjum allt öšrum aš kenna en žeim sjįlfum - klassķskt einkenni alkóhólistans, žaš er ekkert honum aš kenna. Žeir eru ķ fullkominni afneitun og hśn opnar fyrir žį flóttaleišina. Réttlętir hana ķ raun og veru.
Įfengi viršist góš stašdeyfing. Įfengi hjįlpar lķka fólki sem į viš samskiptaöršugleika aš strķša eša er heft į einhvern hįtt ķ mannlegum samskiptum. Viš erum jś manneskjur og žurfum mannleg tengsl. Ķ stašin fyrir aš leggja sig fram viš aš lęra mannleg samskipti eša reyna aš komast aš žvķ hvaš orsakar félagslegu fęlnina.. stašdeyfir fólk sig meš įfengi og flżr žannig vandamįliš tķmabundiš. Įfengi er lķka žekkt fyrir aš gefa fólki kjark til aš eiga samskipti viš annaš fólk ef žaš skorti hann fyrir. Ef fólk žjįist af stjórnleysi drekkur žaš meira og oftar en žaš ętlaši sér og snilldin viš alkóhól og lķklega žaš sem er hvaš duglegast aš veiša fólk ķ netiš er aš žś ferš į nišurtśr eftir neyslu. Žś fęrš "blśs". Sumir kalla žaš žynnkublśs og segja aš žetta sé vegna žess aš žeir eru žreyttir og verkjar ķ magann. Stašreyndin er sś aš įfengi eyšir ekki bara upp grįu sellunum ķ hausnum į žér, žaš eyšir lķka efnunum ķ heilanum sem gera žig glašann. Hence.. žś veršur blue. Fyrir manneskju sem er meš allt į hęlunum į mörgum svišum ķ lķfi sķnu breytist žetta hęgt og hęgt ķ žunglyndi. Hvernig er hęgt aš lękna žaš? Jś.. meš meira įfengi.
Įfengi veitir fólki sem er į harša hlaupum ķ aš flżja sjįlft sig skjól. Sumir eyša ęvinni ķ aš hlaupa undan sjįlfum sér.
Hvaš er žetta fólk aš flżja? Hvaš er svona erfitt? Žaš er ekki fyrr en fólk drullast til aš finna svariš viš žeirri spurningu sem žaš er fyrst tilbśiš aš takast į viš įstand sitt. Žaš eru hinsvegar fęstir sem actually gera žaš. Afneitun er alveg rosalega öflugt fyrirbęri og alkóhólistinn er gjörsamlega gegnsósa af henni.
Ég veit aš fólk talar um alkóhólisma sem sjśkdóm og margir alkóhólistar berjast fyrir žvķ aš žetta fyrirbęri fįi višurkenningu sem sjśkdómur. Žetta er sjśklegt įstand, vissulega, en ég er sammįla žessum lękni. Žetta ekki sjśkdómur. Žetta er sambland af stjórnleysi og flótta. Svolķtiš sem žś getur ekki lagaš nema meš žvķ aš horfa vel į sjįlfan žig. Alkóhólistinn er algjörlega laus viš aš finnast hann žurfa aš gera žetta vegna žess aš ķ hans sjśka heila er allt sem gerist einhverjum öšrum aš kenna og flestir ķ kringum hann eru fķfl og fįvitar. Ef alkóhólisti kemur og drullar į gólfiš hjį žér, žį mun hann segja aš žaš hafi veriš žér aš kenna - meina.. žś settir gólfiš žarna.
Žvķ fleiri brżr sem žetta fólk brennir og žess fleiri manneskjur sem žaš trešur undir fótum.. žess erfišara veršur aš horfast ķ augu viš raunveruleikann.
Žegar alkóhólisti hefur skilgreint sjįlfan sig sem alkóhólista žį hęttir hann oft aš vera manneskja. Hann veršur alkóhólisti full time. Hann veršur ekki mašur eša kona, sonur eša dóttir, maki eša vinur. Hann er bara alkóhólisti. Allt sem hann gerir, eša gerir ekki į sér rętur aš rekja ķ žessa stašreynd. Ég er alkóhólisti. Žess vegna er ég svona.
Kjaftęši.
Hvernig vęri žaš nś aš hętta aš vera alkóhólisti? Prufa aš breytast bara ķ manneskju aftur. Manneskju sem hefur stjórn į žvķ sem hśn getur haft stjórn į ķ sķnu lķfi. Sem er til dęmis.. hvort hśn drekkur eša drekkur ekki įfengi.