Sunnudagur, 30. október 2005
Ég ætlaði að fara að vinna þegar ég vaknaði í morgun en þegar ég skoðaði síðuna mína pissaði Tumi mér svo off, að ég ákvað að skrifa þetta í staðinn:
Hrekkjavaka - Öskudagurinn
Ég er fylgjandi því að leggja öskudaginn niður í núverandi mynd og taka í staðinn upp Hrekkjavöku (Halloween) 31 október, fyrir börn sem vilja klæða sig í skemmtilega búninga. Það væri t.d. hægt að hylla öskukarla á öskudaginn í staðinn og skilja eitthvað góðgæti eftir í ruslageymslunni þann dag. Nammipoka, gos, vinnuhanska, trefla - enda veðrið oft með ólíkindum ógeðslegt þegar öskudaginn ber upp á almanaksárinu. Virðist þá engu máli skipta hvar hann lendir á tímabilinu 4. febrúar til 10. mars. Mér blöskrar heimska Íslendinga sem senda börnin sín ár eftir ár út í orra hríð með hárkollur og lök ein fata til að syngja í verslunum.
Já. Syngja í verslunum. Kærar þakkir, Akureyringar.
Öskudagurinn var ekki ætlaður fyrir svona vitleysu. Hann var mikilvægur öskudreyfingardagur í katólskri trú. Þennan dag tóku prestar til við að ausa ösku á höfuð kirkjugesta og jafnvel lemja þá með vendi ef þeir voru í þannig skapi. Prestarnir höfðu verið að lesa bók sem heitir Biblía og svo virðist sem hægt sé að túlka hana á milljón mismunandi vegu, allt eftir því hvernig fólki hentar og einhver skildi eitthvað vers í þá áttina að aska búi yfir hreinsandi krafti. Prestarnir voru að gera þetta "í góðri trú" - en lögfræðingar tóku þennan frasa seinna upp á sína arma og nota enn þann dag í dag - einmitt af hreinsandi krafti. Öskudagur var byrjunin á lönguföstu sem var tími til að iðrast og vera með nagandi samviskubit, ég gleymi í hversu langann tíma.
Íslendingum fannst þetta augljóslega vera tómt rugl og hættu að fara í kirkju en í staðinn fóru þeir að sauma litla poka sem þeir fylltu af ösku og nældu í presta á öskudaginn. Seinna misstu íslendingar sig og fóru að næla öskupoka á hvern sem er og hætti að skipti þá máli hvort um var að ræða Jón eða séra Jón. Þetta meikar annars fullkomið sense fyrir mér þar sem veðurfar þennan dag auðveldar þetta verk töluvert. Hver finnur muninn á hagléli og stormi og þegar einhver nælir einhverju í úlpuna manns? Ekki ég.
Einnig voru haldnir grímudansleikir fyrir börn þennan dag. Eini dagurinn sem Íslensk börn höfðu ástæðu til að klæða sig í grímubúning.
Þegar framleiðsla títiprjóna færðist úr höndum evrópubúa yfir til Taiwan var farið að nota efni sem bognaði ekki, nei, það brotnaði. Við það lagðist þessi öskupokasiður af á Íslandi því Íslendingum skorti hugvit til að finna aðra aðferð við að hengja öskupokana á fórnarlömb sín og voru of fátækir til að kaupa nælur enda munaði oft hundrað og fimmtíu krónum á nælupakka og títiprjónapakka og oftar en ekki voru milljón títiprjónar í pakkanum en aðeins þrjár nælur í nælupakkanum. Bygons.
Í mörg ár klæddu Reykvísk börn sig upp í grímubúninga og eigruðu um bæinn án nokkurs sjáanlegs tilgangs, seinna, eigruðu þau um í Kringlunni. Það var um þetta leyti sem einhver snillingurinn fór í langferð þangað sem engin þorir og fáir koma til baka. Í þeim bæ var sælgætisverksmiðja og börnin í bænum höfðu löngum vanið komur sínar þangað til að snýkja sælgæti á Öskudaginn vegna þess að í þessum bæ lágu allar götur að sælgætisverksmiðjunni og í sælgætisverksmiðjunni var svakalega stórt og mikið andyri. Í þessum bæ var líka skítaveður á Öskudaginn og þar sem andyri sælgætisverksmiðjunnar var upphitað þarf ekki að spyrja að leikslokum.
Nótt eina fyrir Öskudaginn lá framkvæmdarstjóri sælgætisversmiðjunnar uppí rúmi og gat ekki sofnað. Á hverju ári hafði börnunum sem komu að snýkja sælgæti fjölgað og nú var svo komið að starfsfólkið hans var látið leggja dag við nótt, vikum saman, til að eiga nóg sælgæti fyrir snýkjudýrin. Skyndilega fékk framkvæmdarstjórinn hugmynd og hann hló illskulega í rúminu (MÚHOHOHOHO) og steinrotaðist stuttu síðar. Þetta er eina atvikið sem vitað er um á Íslandi þar sem lítill loftsteinn utan úr geimnum lendir á hausnum á framkvæmdarstjóra sælgætisverksmiðju.
Þegar framkvæmdarstjórinn vaknaði ekki næsta morgun, vegna dauða, og mætti af þeim sökum ekki til vinnu varð ritarinn hans að svara öllum fyrirspurnum. Þegar börn klædd í grímubúninga dreif að sá hann að þetta var tómt rugl, það væri varla til sælgæti ofaní allan þennan skríl. Ritari framkvæmdarstjórans átti sér draum um að verða frægur óperusöngvari og hafði sungið í kirkjukór í mörg herrans ár. Hann vissi sem var að það var ekki öllum gefið að syngja, nóg hafði hann þurft að hafa fyrir því að læra skalana sína. Hann náði sér í stól, steig uppá hann og kvað sér hljóðs. Þegar skríllinn þagnaði sagði Kristján¹: "Það mun engin hér fá sælgæti nema því aðeins að hann syngi fyrir mig fyrst og geri það vel, annars fær hann ekkert! Þar að auki vil ég læsa kött ofaní tunnu og horfa á ykkur lemja tunnuna í spað, því mér er illa við ketti!".
Börnunum langaði öllum í sælgæti svo auðvitað reyndu þau öll að syngja og nokkrum árum síðar ákvað íslensk sjónarpsstöð að raka saman peningum á því að fá laglaus börn til að syngja fyrir framan myndavél svo hinir, sem eru líka laglausir en nógu gamlir til að hafa vit á að syngja ekki á almannafæri, gætu hlegið að því.
Nema hvað. Fyrrnefndur snillingur varð vitni að þessu og vildi svo óheppilega til að hann var einn þeirra fáu sem rataði aftur til siðmenningarinnar í Reykjavík og predikaði kött í tunnu og söng fyrir nammi.
Því miður var þetta nákvæmlega það sem Reykvískum börnum vantaði: tilgang. Þau eru heimsfræg fyrir nýjungagirni sína og þeim þótti þetta að sjálfsögðu rosalega sniðugt. Þar sem foreldrar þeirra voru að vinna þennan dag og gátu ekki haft vit fyrir þeim þrátt fyrir að það sé einn mikilvægasti þáttur foreldrahlutverksins - fór sem fór. Á Öskudag klæða börn sig upp í grímubúning - þeir forsjálu í kraftgalla utanyfir - halda niður í bæ - Kringlu - Smáralind og syngja í fyrirtækjum og verslunum til að fá sælgæti. Ég held að Reykjavíkurborg skaffi þeim kött í tunnu ár hvert og barefli. Þannig mynda þau einfalda röð - eitthvað Íslendingar gleyma hvernig er gert með aldrinum - og skiptast á að berja kött úr tunninni.
Aftur. Kærar þakkir, Akureyrirngar.
Þetta er rugl og ég segi hættum þessar helvítis vitleysu! Hyllum öskukallana eins og ég sagði hér á undan og hættum að senda börnin okkar syngjandi út í orra hríð á versta tíma ársins til að svekkja stjórnendur fyrirtækja og kvelja dýr.
Ég vil meina að það sé töluvert skynsamlegra að taka upp Hrekkjavöku þann 31. október, þó ekki væri nema vegna veðurs.
Fokk þetta er orðið allt of langt hjá mér.
Ég nenni ekki að íslenska wilkipedia síðuna en þarna er allt sem þú þarft að vita um uppruna Halloween. Þetta er svipað fyrirbæri og Öskudagurinn, heiðinn siður sem kirkjan gerði að sínum svo grundvallarmunurinn er enginn.
All-hallows mass var 1. nóvember svo 31. október var All-hallows Eve - sem breyttist með tíð og tíma í Halloween.
Ég áskil mér fullann rétt á að halda upp á Halloween með börnunum mínum að keltneskum sið og innan veggja heimilis míns. Sé bara ekki nokkurn skapaðan hlut að því. Það gleður mig hinsvegar að sjá að daggæslustofnanir og fleiri eru að viðurkenna þennan dag og gera eitthvað með hann fyrir krakkana. Þetta er eini dagur ársins sem helgaður er hryllingi - innan skynsamlegra marka. Mörgum finnst leðurblökur, köngulær, beinagrindur og vampírur hryllilegar, en það finnst okkur ekki á mínu heimili. Okkur finnst það sætt.
Don't knock it 'til you try it.
Mér finnst líka að ég eigi að fá 25% afslátt í öllum verslunum Kringlunnar og Smáralindar nái þessi snilldar tillaga fótfestu í Íslensku þjóðfélagi því vegna veðurs fara flest börn í verslanir innan þessara klasa til að forðast að verða úti sökum kulda. Ég vil að börn hætti að syngja, það er ekki öllum gefið og þau sem vilja endilega gera það geta farið í Idolið. Hin eiga að herja á venjulegt fólk eins og mig og þig og heimta af því nammi. Látum fyrirtækin í friði og verdum viðkvæm tóneyru afgreiðslufólks.
Leggjum öskudaginn niður!
--
¹ Kristján varð seinna frægur óperusöngvari (að eigin sögn) og gat hætt að vinna í sælgætisverksmiðjunni og syngja í kirkjukórnum. Hann er í dag hataður af Íslensku þjóðinni eftir að hann hlunnfór krabbameinssjúk börn, sagði fréttamann rauðann á brjóstunum í viðtali og lamdi annann fréttamann í andlitið.
Þetta var mjög spes allt saman - og Íslenskt.