Anna hefur rétt fyrir sér. Hún þurfti bara kalla á mig og ég er kominn. Ég er sem viljalaust verkfæri í höndum hennar. Ég er farinn að halda að hún noti mig bara til þess að kveikja hugmyndir í kolli hennar. Eins og hún þurfi hjálp við það.

En hvað um það. Hér kemur saga úr daglega lífinu.

Dóninn.

Mogginn segir í dag að heilastarfsemi fólks breytist þegar það verður foreldrar. Eignast barn. Mogginn segir "Grátur barnsins eða mynd af því jók starfsemi í þeim heilastöðvum sem tengjast hreyfingu, umbun, kvíða og myndun og mótun vanahegðunar." Þetta er auðvitað stórmerkilegt. En síðan segir mogginn. "Talið er, að þessa sömu heilastöðvar séu ofvirkar í fólki sem haldið er áráttuhegðun og hefur sífelldar áhyggjur".

Áráttuhegðun. Ég hef verið að velta því fyrir mér hvort ég sé haldin áráttuhegðun. Tökum dæmi. Frá því ég byrjaði að lesa hef ég ekki getað hætt því. Las einu sinni 12 bækur frá aðfangadegi til og með öðrum í jólum þegar ég var krakki. Get ekki farið af stað á morgnana nema lesa blöðin. Tökum blaðalesturinn sem sönnun á ofangreindri röskun á heilastarfseminni og sjáum hvort ofangreindar heilastöðvar komi við sögu.

- "árátta" er að lesa moggann á hverjum degi
- "vanahegðun" er að lesa moggann á hverjum degi í 35
- "kvíði" er að þora ekki framúr á frídögum vegna þess að engin moggi kemur út
- "umbunin" felst í svölun á fréttaþorstanum
- "hreyfingin" felst í því að ná í moggan í bréfalúguna og að leita að mogganum þegar maður var búinn að gleyma því að það væri frídagur og enginn moggi kæmi út

En hvernig tengist þessa fyrirsögninni. Dóninn. Það er saga að segja frá því. Málið er að um daginn fór ég á kaffihús sem ég geri stundum á morgnana. Fæ mér einn Cappuchino og eitthvað með því - og les moggann. Vandinn við kaffihús er að þau kaupa of fá eintök af mogganum. Þess vegna kemur það fyrir að einhver er búinn að stela blaðinu mínu - taka blaðið á undan mér. Nú er svo komið að ég kvíði því að fara á kaffihús og er farinn að mála skrattann á veginn löngu áður en ég mæti. Ég hugsa "nú er einhver búinn að stela blaðinu, helvítis melurinn búinn að nappa blaðinu frá mér" o.s.frv. Well. Back to the past. Ég mæti á kaffihúsið með þessar hugsanir og viti menn. Er ekki einhver vitleysingurinn búinn að stela blaðinu mínu. Ég verð auðvitað eins og þrumuský í framan en reyni að láta eins og ekkert sé. Panta einn Cappuchine og múslirúnnstykki með smjöri og osti. Sest. Borða. Drekk. Lít reglulega yfir á þjófinn og hugsa honum þegjandi þörfina. Tíminn líður og ástandið versnar stöðugt. Að lokum stendur glæpamaðurinn upp og undirbýr brottför. Tekur blaðið með sér og leggur það á borðið hjá mér og segir; "það mætti halda að þú hafir haldið að ég hefði stolið blaðinu frá þér". Fór. Ég, dóninn, sat eftir eins og einhver hefði slegið mig í andlitið. Kláraði þó að lesa moggann. Nú kvíði ég því að fara á kaffihús.

Boðskapur sögunnar: Mogginn hefur alltaf rétt fyrir sér.

Mér finnst þetta ekki vera réttur boðskapur sögunnar. Mér finnst boðskapur sögunnar vera sá að Mogginn er handbendi djöfulsins (eins og jesúmennirnir á ómega myndu segja) þú átt auðvitað að fara í mál við Moggann, eða öll kaffihús á Íslandi. Hann veldur þér þónokkru hugarangir sem gæti kostað þig dýra og tímafreka sálfræðimeðferð! Hver ætlar að standa straum af þeim kostnaði?

Þetta er áráttuhegðun. Ekki spurning. Já og ég held að þú sért nú ekkert viljalaust verkfæri í höndunum á mér. Þegar ég tek mér verkfæri í hönd fær það yfirleitt sjálfstæðan vilja. Þú ert engin undantekning. Ekki skipaði ég þér að skrifa um Moggann, tíhíhí, kvíða eða áráttuhegðun.

Fimm sinnum hef ég tekið mér prjóna í hönd. Fyrst ætlaði ég að prjóna sokka.. úr varð trefill. Svo ætlaði ég að prjóna barnapeysu.. úr varð trefill. Næst ætlaði ég að prjóna húfu.. úr varð trefill o.s.frv. Ég hef prjónað fimm trefla gegn vilja mínum. Hvurslax hegðun er það?

Ég hef ekki tölu á þeim skiptum sem ég hef fengið mér sæti við saumavélina til að sauma eitt.. en endað með eitthvað allt annað. Sama þegar ég mála mynd. Byrja með ákveðna hugmynd, t.d. að mála tré.. en enda alltaf á að mála eitthvað allt annað.

Ég verð seint sökuð um að eiga erfitt með að skipta um skoðun. Bara síðast í nótt.. var ég að vinna í nýju síðunni minni. Búin að eyða þremur dögum í ákveðið look. Veit ég ekki fyrr en klukkan er orðin fimm og ég... búin að umbylta útlitinu á einum klukkutíma. Ég get aldrei séð fyrir hvað ég geri næst...

Hvað gerir þú þegar þú ferð til útlanda? Moggalega séð.

Ein lausn á kaffihúsavandamálinu þínu: Komdu bara með Moggann með þér. Það bíður líka upp á skemmtilegar uppákomur, eins og t.d. þegar þú hittir "sjálfan þig" á næsta borði bíðandi eftir Mogganum sem þú *komst með með þér*.

Þegar þú stendur upp, með Moggann, og gengur í áttina að dyrunum..
þá sprettur þessi taugahrúga úr sætinu sínu og stekkur í veg fyrir þig. Heimtar Moggann. Þá getur þú sagt: "Þennan Mogga? Ég sé ekki nafnið þitt á honum" og gengið út. Held ég prufi þetta bráðlega. Mig vantar einmitt nýjar framtennur.

Dettur mér í hug.. sumir nota öryggisteppi.. Kannski ekki góð hugmynd að þú farir að ganga með Moggann á þér. Gæti misskilist. Þolirðu helvítis pappírsruslið sem fylgir þessu?

Djö.. á meðan ég var að skrifa var ég að reyna að finna áráttuhegðun hjá mér. Eitthvað sem veldur mér kvíða ef ég geri það ekki. Og mér dettur ekkert í hug. (It will come to me)

Maður breytist samt á óhuggulegan hátt þegar maður verður foreldri. Það sem ég átti í mestum erfiðleikum með var að sameina í einni manneskju að vera mamma, eiginkona og anna. Það tók tíma. Mér fannst bara eiginkonan oft gera hluti sem mömmur bara eiga ekkert að gera..

Erfiðast af öllu var samt að tína ekki önnu í öllum hamaganginum.

Ég er búin að finna lausn á kaffihúsavandamálinu þínu. Næst þegar einhver stelur Mogganum þínum.. rektu þig í borðið þar sem viðkomandi situr svo að kaffið hellist yfir hann. Við þetta ætti hann að henda Mogganum frá sér og líklega hljóða upp yfir sig. Og þá þarf þú bara að segja "takk".

Ég ætti að vera með gráðu í mannlegum samskiptum...

Hér eftir, þegar ég fer á kaffihús, mun ég hertaka Moggann í leit að pirruðum kvíðasjúklingi sem sendir mér illt augnarráð. Ég ætla ekki einu sinni að lesa hann. Bara brjóta hann í tvennt og nota hann sem blævæng eða eitthvað. Spyr hann svo þegar ég fer: "Ert þetta þú Igor?"

Gerðist nákvæmlega það sama hjá mér þegar ég prjónaði. Það urðu alltaf til treflar. Munurinn á mér og þér þó er sá að markmiðið hjá mér var trefill. Eini gallinn var sá að þeir vildu alltaf verða breiðari í annan endann. Gafst upp á prjónunum.

Ég leysi auðvitað moggaleysið í útlöndum með Time, Newsweek, Economist, Business week, Times, Sun, The Observer, The daily Telegraph, Harward Business Review, Car, mbl.is, ... og borga síðan yfirvigt heim.

Igor

E.s. sjáumst á kaffihúsinu