Eftir ég kíkti á Nönnu áðan komst ég að því að ég er búin að missa af viðburði ársins: Edduverðlaununum. Á meðan ég var að baka var ég að hlusta á Idol og ég er ekki í nokkrum vafa um að Bjöggi hefði gert þetta betur.

Bubbi er bara ekkert flottur þegar hann er að vera nazty. Það er hinsvegar eitthvað sem Bó gerir óðafinnanlega. Hann er bara flottari.

Annars finnst mér stöð 2 koma sterk inn í haust. Byrja á að trylla lýðinn með Þórhalli miðli sem þykist sjá dauða. Ég kaupi þetta ekki. Ég get hinsvegar ekki fært betri rök fyrir því af hverju ég trúi þessu ekki en Sverrir Stormsker gerir:

SVERRIR STORMSKER SKRIFAR:

Sýnir, vitranir, draumar, tarrotspil, kristalskúlukellingar, fylgjur, draugar, kaffibollaspámenni, stjörnuspámenni, happagripir, heilun, álfar, tröll, guð, teskeiðabeygingar, skurðgoð, andalækningar, huldufólk, reiki, orkusteinar, fljúgandi furðuhlutir, talna"speki", útfrymi, lófalestrarhryssur, miðlar.
Allt eru þetta fyrirbrigði sem trúgirnin þarfnast og gleypir ótuggin í öll mál, fyrirbrigði sem standa afskaplega djúpum rótum í vitsmunalífi heimsins, en þó sérílagi íslensku þjóðarinnar. Reyndar eiga mörg þessara fyrirbrigða það sameiginlegt með vitsmunalífi þjóðarinnar að tilvist þeirra er ekki sönnuð, en það er annað mál.

Töfrasnillingurinn mesti, Harry Houdini, vann fyrir sér á fyrstu árum sínum í galdrabransanum með því að bregða sér í gervi "alvöru" miðils og setti upp miðilsfundi út um kvappinn og kvippinn og blekkti auðtrúa skrílinn gjörsamlega uppúr bomsunum. Fyrir utan að vera þessi líka svakalega flinki blekkingarmeistari, þ.e.a.s. miðill, þá hafði hann einn kost sem afar sjaldgjæft er að finna hjá dæmigerðum miðlum: Hann var heiðarlegur, strangheiðarlegur blekkingarmeistari. Og því hætti hann fljótlega þessum óleik. Hann sagði seinna: "Fólkið var svo brjóstumkennanlegt og svo hrekklaust. Orðsendingar okkar "að handan" veittu þeim huggun, en það var ósönn huggun, ef það var þá ekki verra. Smátt og smátt varð mér ljóst hve ósæmileg svik það eru að flytja hrekklausu fólki lognar orðsendingar frá liðnum mönnum, og stundum verður það til þess að menn bíða alvarlegt tjón á sálu sinni." Svo mælti Houdini.
Nú myndu margir vitna í Stormsker og segja:

Þegar vesælt viskumegn
veldur sálarfúa
þá er huggun harmi gegn
að hafa á nóg að trúa.

En Houdini var ekki sammála svona steypu. Svo fór að hann fékk alveg uppí kok af þessari glæpsamlegu draugastarfsemi sinni og sneri algerlega við blaðinu. Hann fór á miðlaveiðar. Þessi mesti töframaður allra tíma gerði það að heilagri skyldu sinni að afhjúpa bestu og frægustu miðla samtíðar sinnar, semsé að koma prettvísinni í hendur réttvísinnar. Og hann fór létt með það. Hann kunni jú öll trikkin í bókinni. Flestir þessara afhjúpuðu roðflettu miðla lentu í grjótinu, en þar eiga þeir og aðrir fjársvikarar að sjálfsögðu heima. Houdini varð aðal ghostbuster heimsins, hann kvað niður þessa bölvuðu drauga sem kölluðu sig miðla. Ekki bara tíu eða tuttugu, heldur fleiri hundruð, reyndar hvern og einn einasta sem hann komst í tæri við.

Eftir nokkurra ára rannsóknir á dulspekilegum drullusokkum varð hann orðinn svo sannfærður um að ekki finndist EINN ekta miðill á jarðarkringlunni að hann lét þau boð út ganga að hann skildi gefa gríðarlegar fjárhæðir hverjum þeim miðli sem sannað gæti að væri gæddur dulrænum gáfum og lofaði því að hann myndi leika eftir mun betur öll þau fyrirbrigði sem talin væru af andavöldum. Miðlar, sem hafa nú aldrei slegið hendinni á móti auðfengnu fé, streymdu að úr öllum heimshornum til að vinna pottinn, mættu á svæðið með alla sína blístrandi slæðudrauga og óþolandi útfrymi í farteskinu og bjuggu til hressilegan draugang með tilheyrandi húsgagnaskjálfta og röddum að handan og öllu því leiðinda nonsensi. Og auðvitað fletti Houdini ofan af öllum þessum hræbillegu andaheimasvikahröppum og berstrípaði þá gjörsamlega og aldrei gekk potturinn út. Ekki fannst EINN heiðarlegur og sannur miðill í veröldinni.

Eftir þessa krossferð Houdinis hurfu draugagangsmiðlar og aðrir útfrymisasnar að mestu af sjónarsviðinu, semsé þessir fjölhæfu töfrabragðamiðlar, eða fjölmiðlar einsog ég kalla þá. En þarsem miðlastarsemin gefur vel í aðra hönd, enda um nótulaus viðskipti að ræða, þá hurfu náttúrulega ekki miðlarnir. Þessir gjaldmiðlar breyttu bara um taktík. Fóru að hætta að nenna að falla í trans og tala tungum og andarnir hættu að nenna að búa til skarkala og færa hluti úr stað á fundum o.s.fr. Ef við vippum okkur yfir til dagsins í dag þá má t.d. finna þessa gæa á útvarpsstöðvum og kallast þeir þá talnaspekingar og útvarpsmiðlar og tala þá fáránlegustu íslensku sem heyrst hefur utan sandkassa. Orðanotkun þessara vafasömu gúrúa ein og sér er næg ástæða til að senda þá rakleitt beint á næsta sambýli. Hér eru dæmi úr síðustu þáttum:

"Er þér illt í öllum tilfinningunum þínum?"
"Hefurðu orðið fyrir árekstri nýlega?"
"Hefurðu verið að fást við höfuðverk uppá síðkastið eða í gær?"
"Streymir venjan um þig að innanverðu?"
"Mér langar að tengja þig við móðir þína, en samt vill ég frekar tala um faðir þinn, er hann annars ekki alveg örugglega farinn?"
"Bar hann afi þinn ekki brjóst ömmu þinnar fyrir hagi?"

Svona heimspeki, eða heimskuspeki, dýrkar fólk. Það elskar þetta. En takiði eftir að öll þessi della sem ég var að vitna í er öll í spurningaformi? Blekkingarleikur miðilsins byggist nefnilega á spurningum, að fiska uppúr fólki. Sjálfur segir hann raunverulega ekki neitt heldur hagræðir bulli sínu algerlega eftir viðbrögðum og upplýsingum hins táldregna innhringjara og aðlagar vitleysuna að því sem hann nær að draga uppúr honum. Ef miðillinn röflar einhverja steypu og hittir ekki í mark þá er viðkvæðið alltaf þetta: "Mundu bara hvað ég sagði." Með þessu móti getur miðillinn alltaf þóst hafa rétt fyrir sér þó hann viti ekkert í sinn haus. Og ef hann kemst ekkert áfram með viðmælanda og nær ekki að toga neitt uppúr honum þá fer hann að tala um neikvæða orku og sambandsleysi; "við skulum prófa annan hlustanda." Eða heldur einhver óbrjálaður maður að útvarpsmiðill gæti nokkurntíma hitt naglann á höfuðið um nokkurn skapaðan hlut ef hann fengi ekki fyrst að heyra í ginningarfíflinu, aldursgreina það og kyngreina það o.s.fr. Að sjálfsögðu ekki. Ef að einhver hringdi nú inn og segði ekki orð heldur biði bara eftir fréttum að handan, (og það ætti nú að koma út á eitt ef útvarpsmiðillinn væri ekta), þá yrði miðillinn einnig kjaftstopp. Hann myndi ekki vita hvort kall eða kelling væri á línunni og hvað manneskjan væri gömul og hann færi jafnvel að spyrja einhvern gamlan afa hvort hann væri óléttur, og allt færi í steik, sem þýðir augljóslega að þetta er algjört feik.

Í dag er það hinsvegar þannig að ginningarfíflið, þ.e.a.s. innhringjarinn er allur af vilja gerður til að hjálpa miðlinum; er jákvæður og opinn og lætur honum í té allar þær upplýsingar sem hvaða meðalskussi sem er í blekkingarfræðunum ætti að geta unnið úr, en samt nær miðillinn undarlega oft að klúðra þessu sem von er. Allt er voðalega loðið og sambandið við andaheiminn mjög slæmt þegar kemur að nöfnum og borðleggjandi staðreyndum einsog t.d. að afturgangan sem sé komin á línuna sé 100% langamma innhringjarans og heiti Þorbjörg Kristjánsdóttir, fyrrum til heimilis að Rassgötu 5 á Akureyri og engar refjar með það. Nei. Þetta getur enginn miðill. Því þegar kemur að beinhörðum staðreyndum að fyrra bragði þá fer sambandið að dofna og miðillinn að heyra gasalega illa. En eftir að hann hefur dregið einhverja vofu úr innhringjaranum með spurningaflóði, þá getur hann hinsvegar haft orðrétt eftir henni ýmis nauðaómerkileg almenn skilaboð, t.d. að henni líði vel og hún segir að allt sé í gúdí fíling og að hún hafi ekkert merkilegra við tímann að gera í himnaríki en að fylgjast grannt með sinni jarðnesku famelíu og hún segir að barnabarn sitt þurfi að hætta að greiða svona mikið á sér hárið og snúast svona mikið í kringum sjálft sig og bla bla bla og bull bull bull. Þetta er hreint út sagt grátlega vitlaust.

Skilaboðin að handan eru að sjálfsögðu aldrei merkilegri en miðillinn. Því þó hann þurfi alltaf að tengja og tengja þessi líka reiðinnar býsn; tengja framhjá og tengja allt við alla og tengja alla við hitt og þetta út og suður einsog ofvirkur rafvirki, þá tengir hann aldrei eitt eða neitt. Hann bara tengir ekki. Það vantar einfaldlega alla tengingu í hann. Hann fær bara straum, - en alltaf að vísu voðalega jákvæðan straum. Jafnvel þó hann sé allur skaðbrenndur og flæktur í snúrunum þá er allt alveg obboslega jákvætt og gott. En afhverju tengja hlustendur ekki? Er virkilega ekki kominn tími til að tengja?
Svona gæti dæmigert samtal verið milli útvarpsmiðils og miðlatrúmanns:

- "Trúirðu á svona?"
- "Já, ég hlusta alltaf á þig."
- "Það kemur strax hérna vestfjarðarbær, einhver þoka, vestfirðir, eitthvað fyrir vestan. Hvern þekkirðu fyrir vestan sem er farinn? Ekki jarðneskur."
- "Ég þekki nú bara engan fyrir vestan."
- "Jú víst."
- "Neiiii, ég kannast ekki við..."
- "Jú, jújú, hár maður, hár eftir vexti, stór miðað við stærð. Ég þarf að tengja þig þarna á vestfirðina, vestfjarðarkjálkann, og ég þarf að tengja við tenginguna þarna fyrir vestan. Skilurðu Þetta?"
- "Nei, allt mitt fólk býr í Texas."
- "Takk. Texas er fyrir vestan. Kannski ekki alveg á vestfjörðum en þú skilur hvað ég á við...Veistu, það er voðalega gott að tala við þig. Þú hefur svo mikið og jákvætt orkustreymi í tilfinningunum þínum. En segðu mér með þetta Texas. Er einhver hár maður þar? Grannur? Í köflóttri skirtu?
- "Já, en ekki í köflóttri skirtu."
- "Í hverju var hann þá?"
- "Hann var í fangelsi."
- "Takk takk takk takk. Það er allt voðalega jákvætt og gott í kringum hann og honum líður voðalega vel. Nú brosir hann."
- "Já en hann er ennþá lifandi. Hann fer í rafmagnsstólinn í næstu viku."
- "...Gott. Þá er hann nú svo gott sem dauður. En hver er Gunna? Guðrún, Gunnhildur, Guðríður eða Guð-eitthvað, Guðminn almáttugur, hárið á henni er gráhært og það er eitthvað að henni í hnénu. Hún er með svona hné. Ég þarf að tengja tengja tengja tengja þig alveg gríðarlega mikið við hnéð á henni. Það er svona einsog hún sé svona með eitthvað í hnénu, liðamót eða eitthvað. Það þarf að kíkja eitthvað á það."
- Ja afi haltraði soldið og hann hét einmitt Gunnlaugur."
- "Takk takk. Konan hans kallaði hann einmitt Gunnu eftir að hún hafði séð hann að neðan. Hann biður voðalega vel að heilsa. Sendir dúndur stuðkveðjur til allra sem voru með honum á Bindindismótinu í Galtarlæk 1957."
- "Jájá."
- "Segðu mér, dóu afi þinn og amma ekki barnlaus? Áttu þau einhver börn?"
- "Jú, veistu, ég held að þau hafi átt einhver börn."
- "Nei. Nei, þau áttu engin börn. Mundu bara hvað ég sagði. Ertu sátt við mig?"
- "Já, alveg obboslega."
- "Það er gott, guð veri með þér vina mín. Og láttu þér líða vel í tilfinningunum þínum. Og hugsaðu meira um sjálfan þig. Það geri ÉG. Annars væri ég ekki að vinna við að blóðmjólka trúgjarna vanvita og hræra í tilfinningum syrgjenda og gefa læknisfræðileg ráð og beygja hegningarlög um fjársvik. Ertu sátt við mig?"
- "Já, alveg gríðarlega sátt."

Ég spyr: Hver getur verið sáttur við svona píp? Hverskonar fólk trúir á svona rugl? Hverskonar draugar eru það eiginlega sem trúa á miðla? Fyrir utan náttúrulega að þessir gjaldmiðlar hanga utaní 253. grein almennra hegningarlaga en þar stendur að noti maður sér bágindi annars manns, einfeldni hans og fákunnáttu í gróðaskyni þá varði það fangelsi allt að tveimur árum, með vaselíni og júgursmyrsli og alle græer.

Ég endurtek það sem Houdini sagði, heiðarlegi töframaðurinn sem mest vit hafði á miðlum og þeirra blekkingaraðferðum. Hann sagði, einsog áður sagði: "Smátt og smátt varð mér ljóst hve ósæmileg svik það eru að flytja hrekklausu fólki lognar orðsendingar frá liðnum mönnum, og stundum verður það til þess að menn bíða alvarlegt tjón á sálu sinni."
Þetta er rétt hjá honum. Og menn mega ekki við því að bíða alvarlegt tjón á sálu sinni vegna þess að fólk sem trúir miðlabulli hlýtur að hafa beðið alvarlegt tjón á heila sínum.

(Ísland í bítið, Stöð 2, 24. apríl 2002)

Tekið úr bókinni Hrollvekjur og Hugvekjur eftir Sverri Stormsker
hehehe... ISBN 9979955201 -fyrir Þór

| anna | 23:18 |

comments

Við hjónin fórum einmitt til miðils fyrir nokkrum árum. Hann stóð alveg fastur á því að konan væri frá Akureyri og bakkaði ekkert með það þegar við drógum upp skilríki sem sönnuðu svart á hvítu að hún er fædd í Hammond Indiana og hefur frá tveggja ára aldri búið í Osló Norge. Við hlógum svo mikið að manngreyinu að hann varð orðinn fokvondur og við yfirgáfum samkomuna.

Nr. 1 | posted by: ingó | 11.10.2003 | 9:18:22 | [+] |

æi greyið

Nr. 2 | posted by: anna | 11.10.2003 | 10:13:21 | [+] |

Björgvin var tekinn í prufu vegna Idol, dæmdi í einhverjum tilraunaþætti en var ekki að standa sig þannig að Bubbi var valinn í staðin. Þetta sagði vinur minn hjá ÍU þegar ég spurði hann að þessu sama, af hverju Bubbi en ekki Björgvin.

Frábær pistill hjá Stormsker.

Nr. 3 | posted by: Matti | 11.10.2003 | 12:06:54 | [+] |

Það finnst mér magnað. Djö.. nú vil ég sjá prufuna!

Maður neyðist samt bara að treysta dómgreind þessara manna. Ég meina.. þetta er náttúrlega snilld, að hafa íslenskt Idol. Aldrei hefði mér dottið í hug að það myndi virka á Íslandi. Líklega þess vegna sem ég vinn ekki við innlenda dagskrágerð..

Þetta með Þórhall. Manni langar að gubba, auk þess sem þetta er bara ljótt eins og Sverrir bendir svo réttilega á. Sá færsluna þína um útvarpsþættina og ég segi bara nákvæmlega! Hver trúir svona bulli????

Nr. 4 | posted by: anna | 11.10.2003 | 12:38:33 | [+] |

[eyebrows]

Nr. 5 | posted by: halla | 31.10.2003 | 9:17:28 | [+] |